Kans op sneeuwpret tijdens de winter

Advertentie
Mijn weer
  • Figuur 1: De relatieve temperatuur van afgelopen winters sinds 1900.

    Figuur 2: Correlatie tussen AO-index in de zomer en AO-index in de aankomende winter.

    Figuur 3: Zonneactivitiet tijdens aflopen decennium.

    Figuur 4: Zeewatertempertaturen (2: El Niño langs de evenaar)(1: Koelere temperaturen in de Noordelijke Oceaan.

  • Kans op sneeuwpret tijdens de winter
    12.10.2015 13:58

    Hoewel het internet en de media vol staan van weersverwachtingen voor de komende winter is het eigenlijk onmogelijk om een juiste voorspelling te maken van het aankomende winterweer. Wel zijn er bepaalde factoren die het winterweer beïnvloeden en die ons een indicatie kunnen geven of we een zachte, of een koude, winter kunnen verwachten. Het is een technische materie, maar in dit artikel proberen we kort enkele elementen aan te halen die het weer tijdens de winter kunnen beïnvloeden.

    • Advertentie

    Zachte winters

    Eerst en vooral moeten we beseffen dat echt koude winters met veel sneeuwval eerder zeldzaam zijn in ons land. De grote schuldige is de relatief warme Noordzee die het weer bij ons vaak beïnvloedt. Bovendien zien we tijdens de laatste eeuw een stijgende lijn in de gemiddelde wintertemperatuur. Op figuur 1 kan u zien hoe de temperatuur evolueerde tijdens de winter gedurende de afgelopen eeuw. Opvallend is ook dat de koude winters vaak in clusters voorkomen, de rode kleuren geven zachte winters aan, de blauwe kleuren duiden koudere winters aan. Zo een cluster ligt nog vers in ons geheugen, rond 2010 hadden we enkele jaren met intens winterweer. Bij onze noorderburen kwam het toen bijna tot de mytische Elfstedentocht.

    AO & NAO-index

    Zacht winterweer is bij ons vaak te wijten aan een actieve straalstroom die ter hoogte van onze breedtegraad ligt. Hierbij worden er aan de lopende band storingen aangevoerd en door de bijhorende west-zuidwestenwinden blijft het dan ook vrij zacht. Echt koud weer komt er pas als de straalstroom naar het zuiden duikt. Een actieve straalstroom meandert niet veel, waardoor een zuidelijke bocht zeldzaam is. De AO en NAO index maakt een vergelijking tussen de luchtdruk boven de regio Groenland en Ijsland en de luchtdruk boven de Azoren. Bij een negatieve AO zwakt de straalstroom af waardoor hij sneller gaat meanderen. Nu kunnen we nu nog niet met zekerheid zeggen of de AO negatief of positief zal zijn in de winter, maar Judah Cohen (meteoroloog bij Atmospheric and Environmental Research AER) toonde aan dat er een zekere correlatie bestaat tussen de AO in de zomer en de AO in de winter. Bij een negatieve AO tijdens de zomer is de kans op winterweer groter dan bij een positieve AO. Op figuur 2 is deze correlatie te zien, ook zien we dat de AO flink negatief was tijdens de zomer. Dat betekent dat de kans op geblokkeerde situaties tijdens de aankomende winter (statistisch) groter is!

    Zonneactiviteit

    Het is duidelijk dat de zon een gigantisch effect heeft op onze planeet en ook het weer wordt uiteraard door de zon beïnvloed. Maar is er ook een verband tussen een lage zonneactiviteit en koude winters? De zonneactiviteit wordt gemeten aan de hand van het aantal zonnevlekken, een groot aantal vlekken betekent een hoge activiteit. Als we naar figuur 3 kijken zien we dat de koude winters omstreeks 2010 samenvielen met een lage activiteit van de zon. Bovendien kan je nagaan dat de meeste Elfstedentochten plaatsvonden bij een lage zonneactiviteit. De grafiek toont ook dat we ons momenteel in een fase van zwakkere activiteit bevinden. De theorie zegt dat bij een lagere activiteit de straalstroom weer wat zwakker wordt, wat het meanderen ten goede komt. Mogelijk leidt dit tot strengere winters, indien de luchtdrukverdelingen ook nog eens goed liggen.

    Temperatuur zeewater

    Een andere factor waarvan niet echt geweten is welk effect het heeft op ons winterweer is de temperatuur in de Noordelijke Oceaan. Bij een westelijke aanvoer wordt de lucht opgewarmd door de relatief warme zee, hierdoor zou men dus kunnen besluiten dat koudere zeewatertemperaturen leiden tot koudere winters. Maar bij een westelijke aanvoer komt het bij ons toch eigenlijk nooit tot echt winterweer dus het effect is niet zo duidelijk. Wel kunnen we al zeggen dat de temperatuur van de Noordzee (momenteel 16 °C) de laatste vijf jaar niet meer zo laag is geweest, maar wat voor effect dit op de winter zal hebben is nog verre van duidelijk.

    Klimaatmodellen

    Kijken we naar het  IRI (International Research Institute for Climate and Society), dan verwachten ze normale temperaturen tijdens de aankomende winter. Deze modellen zijn echter nog niet betrouwbaar, zeker niet op zulke lange termijn. Reken daar ook nog eens bij dat het weer bij ons nogal een grillig karakter veroont.

    Samenvattend kunnen we nog eens stellen dat een echte winterverwachting maken onmogelijk is. Wel zijn er bepaalde factoren die ons een indicatie kunnen geven wat de kansen zijn op winterweer tijdens de winter 2015-2016. Enkele van deze indicaties, een negatieve AO index, een lage zonneactiveit en lage zeewatertemperaturen insinueren althans een grotere kans dan normaal op echte, winterse weersomstandigheden.

    Bronnen: www.noodweer.be (weerman Arjan), MeteoGroup

    Door: SH