Temperatuursinversie

Advertentie
Mijn weer
  • Figuur 1: Temperatuursprofiel op 20/12/2016. Hier is duidelijk een stralingsinversie te zien (bron: MeteoGroup).

    Figuur2: In de valleien nabij Chamonix kan men een laag vervuiling waarnemen. De toppen van de bergen staan wel in de propere lucht (bron: Le DL/Gregory YETCHMENIZA).

    Figuur 3: Madrid onder een stralingsinversie, een wolklaag bedekt alles buiten de hoogste gebouwen (Bron: Rafael on twitter).

    Figuur 4: Temperaturen gemeten in België op 20/12/2016 om 09 uur. Spa en de hogere gebieden zijn gevoelig warmer dan lager gelegen gebieden! (bron: MeteoGroup)

  • Temperatuursinversie
    20.12.2016 15:13

    Hogedrukgebieden zorgen vaak voor rustig en droog weer. Dit komt omdat er vaak dalende luchtbewegingen waar te nemen zijn binnen een hogedrukgebied, als lucht daalt zal hij opwarmen en uitdrogen. Tijdens de zomer krijgen we dan ook vaak warm en droog weer, terwijl de winter vaak een kouder weertype geeft. Vooral tijdens de nacht. Een bijkomend verschijnsel is de temperatuursinversie, dit fenomeen zorgt vaak voor ongewone fenomenen.

    • Advertentie

     

    Inversie

    En temperatuursinversie is een afwijking tegenover het normaal temperatuurprofiel. Normaal gezien daalt de temperatuur van de lucht hoe hoger dat men gaat in de atmosfeer. Bij een temperatuursinversie wordt de lucht tijdelijk warmer met de hoogte (of meer precies: wordt kouder aan een kleiner tempo dan 10°C per km).

    Deze inversies ontstaan door verschillende manieren. Door een warmte front kan warme lucht aangevoerd worden bovenop een koudere luchtlaag. Vaak ontstaat een zogenoemde stralings-inversie ook door afkoeling tijdens een rustige heldere nacht, tijdens anticyclonale condities. Een hogedrukgebied kan ook nog zorgen voor dalende luchtbewegingen, deze lucht warmt dan op en vormt een inversie over een groot gebied.

    Op figuur 1 kan men het temperatuursprofiel zien van de inversie die zich vanochtend over het land bevond. De laag nabij de grond is erg koud, maar hoe hoger men gaat, hoe warmer het wordt (tot op een hoogte van +-460m.

    Vervuiling

    Normaal gezien is er een turbulente luchtuitwisselingen tussen luchtlagen op verschillende hoogten, omdat warme lucht nabij het oppervlak kan gaan stijgen en omgekeerd. Een warme luchtlaag houdt deze uitwisseling echter tegen. Hierdoor worden uitlaatgassen en gassen afkomstig van industrie vastgehouden in een laag dicht bij het oppervlak. 

    Dit werd pijnlijk duidelijk aan de voet van de Alpen in de Franse regio Haute-Savoie. Deze streek aan de voet van de Mont-Blanc loopt reeds 15 dagen gebukt onder een erg slechte luchtkwaliteit. De boosdoener is een inversie die de vervuilde lucht nabij het oppervlak houdt. Ook in België hebben we hier soms last van, denk maar aan de smogwaarschuwingen.

    Temperaturen

    De inversies zorgen soms ook voor verwonderlijke taferelen. Zo getuigd bijvoorbeeld figuur 3, een foto van 12/12/2016 uit Madrid. Een inversie op +-200m houdt een laag wolken dicht bij het oppervlak. Enkel de torens hoger dan 250 m steken boven de wolken uit.

    Vandaag kon men ook de inversie zien aan de hand van de temperatuurswaarnemingen (zie figuur 4). Vanochtend vroor het ei zo na in het hele land. Maar in Spa, dat op 470m hoog ligt in de Hoge-Venen, is het 4°C! Het nabijgelegen Elsenborn, dat ook op hoogte ligt, is wel koud. Maar dat heeft de maken met de geografische positie, Elsenborn bevindt zich in een kom waarin koude lucht zich kan verzamelen.

    Door: Sam Hias