Winterverwachting, koud of zacht?

Advertentie
Mijn weer
  • Veel sneeuw tijdens de kersdagen 2010. Opmerkelijke foto van Gerry Vermeylen.

    We kunnen het niet onder stoelen of banken steken dat sneeuw iets heeft. Vastgelegd door Hugo Mathues.

    Strenge winters zijn doorgaans zonniger dan zachte winters. Chris Beutels toont dit met deze mooie foto aan.

    Zachte dagen brengen vaak veel gelaagde bewolking mee. Foto van André Demeulemeester.

    De ECMWF -prognose voor binnen 120 uren of 5 dagen (volgende maandag), geeft een aanhoudende hogedrukblokkade, met een kern boven Finland en Hongarije.

    De tien dagen prognose geeft een samensmelting van het Azorenhoog met het Euohoog. Storingen kunnen nog steeds niet door.

    De bladeren blijven lang aan de bomen, deze boom had op 31 oktober nog practisch al zijn bladeren.

    Ook in de zuidelijk Ardennen zijn de bladeren lang aan de bomen blijven hangen.

  • Winterverwachting, koud of zacht?
    16.11.2011 23:18

    Horrorwinter?

    • Advertentie

    Onlangs (eind oktober) kwam Knack-magazine uit met de titel: horrorwinter op komst. In het artikel, dat wel erg naar sensatie ruikt, wordt melding gemaakt van temperaturen tot -25 graden. Maar dan staat er niet bij waar precies? In Oostende, of ergens in de doorgaans erg koude vallei nabij Rochefort, waar het kwik ooit in de oorlogsjaren 30 graden onder het vriespunt dook. Is het bovendien een maximum of minimum? Want dat maakt ook een wereld van verschil. Dus dat allemaal wat vage leuzes, die in de andere media gretig worden overgepend. Een -10, of zelfs -15 graden is zelfs in een normale ochtend best haalbaar en zien zo uitzonderlijk.

    Sprookjeswinter

    Ook gaat het over de mening van enkele weerbureau’s, waaronder die van onze collega’s MeteoConsult. Deze laatste zou een uitzonderlijk strenge winter voorzien. Niet waar! Volgens hun berekening maken we wel kans op een koudere winter dan gemiddeld. Dit wil echter nog niet zeggen dat het heel koud wordt, laat staan uitzonderlijk koud. Ook winter des doods wordt getiteld. Woorden om de mensen bang te maken, lijkt zo wel. Waarom spreken ze niet van de sprookjeswinter of witte winter met veel sneeuw en dus sneeuwpret voor jong en oud? Kortom, bekijk het ook eens positief! Toegegeven, op de weg was het niet altijd een pretje. Maar dat weegt niet op tegen de voordelen dat een koudere winter met zich meebrengt. In koude winters is het doorgaans (uitzondering 1979) erg zonnig in vergelijking met zachte winters. Om nog maar te zwijgen over de charme van een witte kerst. Hoelang hebben we er niet op moeten wachten? Tot vorig jaar ie er ineens was. Misschien krijgen we wel opnieuw een witte kerst, in die horrorwinter. Kom nu.. en nu terug bittere ernst. Hoe komt deze winterverwachting , die door MeteoConsult werd uitgebracht, tot stand? En wat leren de weerspreuken ons?

    Seizoensverwachting

    Er zijn twee soorten seizoensverwachtingen, de analoge verwachting en de digitale verwachting. Meteogroup maken gebruik van meerdere bronnen: de ‘digitale’ verwachtingen van het ECMWF in Reading, de ‘analoge’ verwachtingen van de Universiteit van Kiev in Oekraïne en de rapporten van het aan de MeteoGroup gelieerde World Climate Service (WCS) die op een combinatie van digitale en analoge technieken berusten.

    Een digitale techniek maakt gebruik van computerberekeningen, de computerberekeningen van alledag die ook aan de basis van de ‘gewone’ weersverwachting staan. Je kunt zo’n computer natuurlijk langer vooruit laten rekenen, tot wel 180 dagen of 6 maanden vooruit. En kijken of er, als je dat maar vaak genoeg doet, voor het weer in de toekomst ook een bepaald patroon ontstaat. Dat gaat altijd in de vorm van trends, niet van details. Want die zijn op een termijn zover vooruit natuurlijk niet meer aan te brengen. Op die manier komen onder meer de verwachtingen van het ECMWF tot stand, maar ook de Amerikaanse weerdienst gebruikt dergelijke technieken. Bij deze techniek is de tendens naar hogere luchtdruk boven het noorden van Europa en lagedrukgebieden nabij de Middellandse Zee. In deze configuratie komt de wind vaker vanuit het  noorden tot oosten, wat uiteraard de gematigde effecten van de zee doet afnemen, met een koudere winter tot gevolg.

    Een analoge techniek vergelijkt drukpatronen, in de aanloop naar een seizoen waarvoor een verwachting wordt gemaakt, met patronen zoals die in het verleden zijn opgetreden. Op die manier kun je vergelijkingsjaren vinden. Het vervolg in die vergelijkingsjaren zegt dan mogelijkerwijs iets over het weer dat in het seizoen, waarvoor de verwachting wordt opgesteld, zal gaan optreden. Deze analoge techniek wordt onder meer door de Universiteit van Kiev gebruikt. World Climate Service gebruikt een mix van analoge en digitale technieken, maar dan niet alleen voor drukverdeling, maar bij voorbeeld ook voor de verdeling van zeewatertemperaturen.

    Weerspreuken

    En dan zijn er nog de weerspreuken, die toch ook al wat wijsheid bevatten. Zo is er de mooie spreuk: Is Oktober warm en fijn, het zal een strenge winter zijn. Oktober was een vrij zachte maar vooral heel zonnige maand, dus heel fijn. Als we op basis van deze spreuk verder gaan, wordt het dus een koude. Jammer, maar deze spreuk is door wetenschappers al eens onder de loep genomen. Het verband is niet significant, dus louter toevallig. Een andere interessante spreuk is: Houden de bomen hun bladeren lang, wees dan maar voor een strenge winter bang. En hangen die prachtige verkleurde bladeren al niet erg lang aan de bomen?  Dit verband kan als volgt worden uitgelegd. Wanneer de atmosfeer rustig is, zoals de laatste weken wel zeker het geval is geweest, dan vliegen de bladeren niet zo vlug van de bomen. Bij een sterke westcirculatie met veel stormen is dat uiteraard wel het geval. En een westelijke stroming brengt uiteraard zachter weer mee dan een hogedrukblokkade. De voorwaarde is dan wel dat het drukpatroon de weken erna niet verandert, anders klopt het niet. Wat ook de uitkomst is, zelfs in een zeer koude winter komt de wind soms nog vanuit het westen en zijn er zachtere periodes. Een winter met permanente vorst is immers sinds mensenheugenis in de Lage Landen niet voorgekomen. Zelfs niet tijdens de kleine IJstijden. De beste spreuk is dus nog steeds: het kan vriezen, het kan dooien.

     

    Door: DH