Weerspreuken

Advertentie
Mijn weer
  • cirrostratus wolken kleuren rood in de ochtend

  • Weerspreuken
    11.07.2015 15:20

    Door de een afgedaan als pure onzin, door de ander als de zuivere waarheid aangenomen. Sommige vinden we terug op kalenders, andere zijn vooral in de volksmond gekend. Wat is er nu eigenlijk van aan ?

    • Advertentie

    Het ontstaan van de weerspreuken gaat eigenlijk vele eeuwen terug, toen er nog geen computers of papier bestonden, noch radio of TV en toen er ook nog geen weermannen of vrouwen waren. Dat laatste is misschien niet helemaal juist. Onze voorouders waren immers volledig afhankelijk van de landbouw en hielden dan ook nauwkeurig het weer in de gaten om te zien of ze konden bijsturen voor de gewassen. Dat waren dan de eerste weerkundige waarnemers. Ze ontdekten bepaalde patronen in hun observaties en om die te onthouden en door te geven aan hun kinderen, goten ze die in volkse versjes, zodat ze gemakkelijk te onthouden waren. Immers lezen en schrijven konden ze niet. De eerste meteorologen waren geboren.

    In de weerspreuken zien we dan ook vaak terugkomen dat als een bepaalde maand regen of zon brengt, dat de oogst dan zus of zo zal zijn. Eigenlijk bestaat in de huidige technologische tijd nog steeds eenzelfde manier van werken. Vaak krijgen weerkundige modellen een klimatologische input en dat is eigenlijk niet anders dan toevoegen wat er in het verleden is geweest. Uiteraard zijn de gegevens correcter omdat deze worden gemeten met instrumenten en het overbrengen naar de weermodellen is wat geavanceerder dan bij de weerspreuken. De klimatologische gegevens zijn eigenlijk enkel maar observaties die worden opgetekend en geïnterpreteerd en dan in de weermodellen worden verwerkt. Eigenlijk identiek met wat de de mensen eeuwen geleden deden, het weer waarnemen, dit interpreteren en in versjes gieten.

    In weze kunnen we ervan uitgaan dat de weerspreuken een zekere bron aan waarheid bevatten. Evenwel moeten we ook rekening houden met het leven van toen, het geloof en het taalgebruik, wat soms werden de spreuken aangepast aan het geloof of werd niet de hele waarneming erin verwerkt. Een aantal weerspreuken bevatten dus wel een bron van waarheid en kunnen zelfs gemakkelijk verklaard worden.

    Neem nu de spreuk “Is in julie de morgen rood, 's avonds verkeert het weer in nood.” Kleurt de hemel in de ochtend rood, dan is dit te wijten aan de breking van de zonnestralen in de aanwezige waterdruppels. Denk hierbij aan de glazen prisma die wit licht in verschillende kleuren breekt..... Door de stand van de zon in de ochtend, maken de zonnestralen een bepaalde hoek ten op zichtte van de waterdruppels, de zonnestralen gebroken worden en uiteindelijk de rode kleur overheerst. De aanwezigheid van waterdruppels wijst echter ook op de aanwezigheid van wolken. Vermits de zon vanuit een laag standpunt er toch kan door schijnen, wijst dit op de aanwezigheid van cirrus wolken, eerder zelfs cirrostratus. Cirostratus wijst dan weer heel vaak op de eerste frontale wolken van een warmtefront. Warmtefronten bewegen in het algemeen niet zo vlug, waardoor pas tegen de avond het front doortrekt met regen. Nu moeten we de spreuk wel een beetje nuanceren, want eigenlijk is deze van toepassing op haast iedere dag en soms worden fronten gestuurd door een krachtige jet, waardoor deze ook vlugger bewegen en het al tegen de middag kan regenen.

    Door: MN