Rook en zand hadden groot effect op straling en temperatuur

Advertentie
Mijn weer
  • De satelietbeelden in combinatie met de straling...

  • Rook en zand hadden groot effect op straling en temperatuur
    18.10.2017 12:53

    Ondanks dat er gisteren vrijwel geen bewolking was, was de lucht de hele dag grijs, ja zelfs een beetje bruin of geel. De zon die volop scheen, werd sterk gedimd. Door verstrooiing van het zonlicht was de hele dag geen gele maar rood-oranje bol te zien.  De grijze lucht en de rode zon waren niet alleen opvallend, maar hadden ook een grote invloed op de straling en de temperatuur.  Hoewel de zon niet zo rood was zoals gisteren, was het effect van rook afkomstig van branden in Portugal en zand uit de Sahara ook vanochtend te zien. Volgens de modellen die zand en rook berekenen, wordt de lucht pas vanaf vrijdagochtend weer schoon. 

    7 keer minder straling door rook en zand

    Het effect van zo’n dikke rooklaag vermengd met stof was groot. Gemiddeld komt er in een dag midden in oktober bij helder weer nog 1000 w/m2 straling op het aardoppervlak. Afgelopen zondag, toen de lucht nog niet vervuild was met rook en zand was de directe straling dan ook 700 w/m2.  De lucht was blauw, het warmde lekker op naar temperaturen boven de 20 graden. Een topdag in oktober. Maandag werd het weliswaar nog warmer, in de Kempen werden zelfs zomerse temperaturen gemeten van 25 graden of meer, maar was de lucht al minder blauw. Terugkijkend werd er toen vanuit het zuiden op grote hoogte van de atmosfeer zand uit de Sahara naar ons land gevoerd. Volgens stralingsmeters had het zand een effect op de directe straling, in plaats van 700 w/m2 werd midden op de dag 500 w/m2 gemeten. Gisteren werd er niet alleen Saharazand maar ook rook afkomstig van de bosbranden in Portugal naar ons land gevoerd. Rook had nog een groter effect op de directe straling dan zand. De directe straling bleef de hele dag onder de 100 w/m2, een zevende van de straling die op zondag werd gemeten. Mensen met zonnepanelen zullen zien dat de opbrengst op zondag het grootst was, wat minder op maandag en vrijwel nihil op dinsdag. 

    Overdag 4 graden minder warm 

    De dikke laag rook en zand, een uitzonderlijke combinatie die we in ons land maar weinig meemaken had ook een groot effect op de maximumtemperatuur gisteren. Dat scheelde op de meeste plaatsen 2 tot maar liefst 4 graden. Dat de laag vervuiling op grote hoogte in de atmosfeer niet hetzelfde effect heeft als wolken, die in de nacht juist als een isolerend laagje werken en waardoor het minder afkoelt, was afgelopen nacht te zien. Toen daalde de temperatuur in het noordoosten van het land flink, in Groningen koelde het af naar 4.5 graden (en aan de grond naar 3.5 graden). 

    Niet in de modellen 

    Hoewel er speciale modellen zijn die zand, rook en zelfs zeezout in de atmosfeer berekenen en kunnen verwachten, worden deze deeltjes niet meegenomen in de weermodellen zoals het ECMWF. Het ECMWF berekende voor gisteren net zoveel straling als voor zondag. Ook het effect op de temperatuur, zowel ’s nachts als overdag werd niet door weermodellen voorzien. Al met al was het een unieke en ook leerzame situatie voor meteorologen.  Een dikke laag rook zoals we gisteren over ons land zagen, komt weliswaar niet zo vaak voor, maar als het een volgende keer voorkomt, zullen we er rekening mee houden dat er veel minder straling op het aardoppervlak komt en dat temperaturen vooral overdag zullen reageren.  Dat we met zand uit de Sahara te maken hebben, komt met name in het voor- en najaar vaker voor. Het effect van zand op de straling en de temperatuur is minder groot dan van rook, maar ook zand wordt niet meegenomen in de modellen.

    • Advertentie

    door Margot Ribberink

    Bronnen: MeteoGroup, NASA, WUR

    Door: Margot Ribberink