Herinnering 1938?

Orkaan Irene heeft net de oostkust bereikt en trekt verder naar het noorden. De trekrichting wordt bepaald door een sterk hogedrukgebied boven de noordelijke Atlantische Oceaan, die de orkaan dwingt om naar het noorden tot noordoosten te trekken. Normaal ligt het hogedrukgebied van de Azoren niet zo westelijk en trekken de orkanen ver van de oostkust in oostelijke richting, verder naar Europa, wel stilaan als een gewone depressie. De trekrichting van de orkaan is dus vrij ongewoon, maar het is in het verleden al gebeurd. In september 1938 trok een verwoestende orkaan, categorie 5, langs de oostkust en verwoestte daarbij een groot gedeelte van Long en Rhode Island en Connecticut. Ook toen lag er een sterk hogedrukgebied boven de noordelijke oceaan. Meteorologen hadden toen berekend dat het hogedrukgebied ging afzwakken. De trekrichting van de storm werd daardoor niet goed voorspeld, omdat men dacht dat de storm zou afbuigen naar het noordoosten. Nu, anno 2011 wordt de orkaan goed in het oog gehouden en computermodellen kunnen de trekrichting veel beter voorspellen. De schrik om een herhaling van 1938 zit er dik in.

Trekroute

Na het passeren van de kust van North Carolina lijkt Irene morgenochtend de staat New Jersey te bereiken en zondag overdag over New York te trekken. Volgens het Europese model zou het oog van Irene net ten oosten van de hoofdstad Washington trekken om vervolgens aan land te gaan ter hoogte van Connecticut. Boven de hoofdstad zouden de noordelijke winden nog meevallen, met gemiddelde windsnelheden van 60 km/u, met hogere rukwinden. In connecticut en Long Island zal de windkracht veel groter zijn. De gebieden zitten aan de oostelijke flank van de orkaan waar de hoogste windsnelheden voorkomen. We spreken dan over gemiddelde winden van 100 km/u. Ondanks dan gecatalogeerd als tropische depressie, laat de burgemeester van New York de meest kwestbare wijken ontruimen.

Categorieën

Treden er namelijk windsnelheden op tussen 119 en 154 kilometer per uur dan spreken we van een categorie 1 orkaan op de schaal van Saffir-Simpson. Een categorie 2 orkaan omvat windsnelheden tussen 155 en 178 km/u, een categorie 3 tussen 179 en 210 km/u en een categorie 4 tussen 211 en 250 km/u. Worden er windsnelheden gemeten van meer dan 250 km/u, dan valt de orkaan in de zwaarste klasse, namelijk een categorie 5 orkaan en dit wordt ook wel een ‘Major hurricane’ genoemd.

New York

De kracht waarmee Irene langs en/of over deze gebieden zou gaan trekken was niet mis, een categorie 3 orkaan met windsnelheden tussen 179 en 210 kilometer per uur. Nu, een paar dagen later, lijkt Irene nog hooguit een categorie 1 orkaan te zijn bij passage van de Amerikaanse oostkust en zwakt zelfs af tot nog ‘slechts’ een tropische storm. Of dit laatste echter voor of na het overtrekken van New York gaat gebeuren is nog niet geheel duidelijk. Vooralsnog lijkt Irene nog als orkaan te passeren. Wel relatief minder wind dus dan eerder verwacht, maar de neerslaghoeveelheden zijn en blijven enorm.

Bijna 2 weken geleden, op 14 augustus, ontstond boven de Atlantische Oceaan een cluster met buien. Dit ontwikkelde zich enkele dagen later uiteindelijk tot een tropische storm en op 22 augustus tot een categorie 1 orkaan, ofwel Irene. Zij trok aanvankelijk over diverse Caribische eilanden en koerste toen met toenemende kracht over de Bahamas. Op de 24e is Irene uitgegroeid tot een categorie 3 orkaan en inmiddels is zij alweer afgezwakt tot een categorie 1 orkaan. Irene trekt op dit moment langs de oostkust van de Verenigde Staten richting New York en uiteindelijk de meest oostelijke provincies van Canada.

Inmiddels dus afgezwakt tot categorie 1, maar nog steeds met windsnelheden van 145 km/u bereikte orkaan Irene zaterdagochtend de kust van de oostelijk gelegen Amerikaanse staat North Carolina. De kust van deze staat steekt iets oostelijk uit ten opzichte van de rest van de kuststrook en is dus uitermate gevoelig voor de orkaanwinden en zware regenval die met de orkaan gepaard gaan. Veel mensen in die in deze gebieden wonen, zijn een paar dagen geleden uit voorzorg al geëvacueerd en hoewel Irene steeds verder lijkt te gaan afzwakken is, blijft de situatie gevaarlijk. Na North Carolina is het nu de beurt aan o.a. de kuststroken van de staten Maryland, Virginia en mogelijk New York.

Eerste op Atlantische Oceaan

Op de Grote Oceaan zijn de afgelopen maanden al diverse orkanen actief geweest, maar in het Atlantische Bassin is Irene dit seizoen de eerste van haar soort. Wel kwam het al enkele keren tot een tropische storm, maar geen daarvan wist uit te groeien tot een orkaan. Zo hadden we eind juni al tropische storm Arlene, halverwege juli volgde Bret, toen Cindy en later nog Don. Zij bereikten echter allen slechts windsnelheden tot 104 km/uur of minder.

Actief orkaanseizoen

Hoewel het orkaanseizoen al op 1 juni officieel van start is gegaan en nog duurt tot ongeveer 30 november, zitten we feitelijk nog maar aan het begin van het seizoen. Dit heeft te maken met het nog warmer worden van het zeewater in het najaar en warm zeewater, minimaal 26 graden, is één van de basisbehoeften van een orkaan.  Dit jaar wordt door diverse weerbureaus verwacht dat het orkaanseizoen iets actiever gaat verlopen dan gemiddeld met daarbij kans op 12 tot 18 tropische stormen, waarvan er 6 tot 10 kunnen uitgroeien tot een orkaan en waarvan er 3 tot 6 wel eens zwaar zouden kunnen uitpakken, als zijnde een categorie 5 orkaan, ofwel een Major Hurricane.

Invloed bij ons

De verwachting is dat de restanten van orkaan Irene dinsdag zo’n beetje ten zuiden van Groenland te vinden zullen zijn en uiteindelijk woensdag ook onze regionen bereiken. Soms heeft dit nog wel eens een gunstige uitwerking op het weer in delen van Europa. Rondom het overgebleven lagedrukgebied steekt bij ons namelijk een zuidelijke wind op, waarmee de warmte uit Zuid-Europa nog wel eens naar het noorden kan gaan stromen.

Hieronder een impressie van de windkracht op de Bahama's waar de storm eerder deze week langstrok. Toen was de orkaan categorie 3 met windsnelheden tot 200 km/u.

Bron: MeteoConsult, NOAA